TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Y DƯỢC BUÔN MA THUỘT

Thực phẩm bổ sung

21/02/2024 0 0

Thực phẩm bổ sung (dietary supplement) là gì?

Thực phẩm bổ sung khác với thực phẩm thông thường, chúng là những sản phẩm được sử dụng nhằm mục đích bổ sung thêm vào chế độ ăn uống hàng ngày. Thực phẩm bổ sung được đưa vào cơ thể dưới nhiều dạng như viên nén, viên nang cứng, viên nang mềm, dạng bột, kẹo dẻo, hay các dạng lỏng,…

Các chất bổ sung phổ biến bao gồm:

  • Vitamin (chẳng hạn vitamin tổng hợp hoặc vitamin riêng lẻ như vitamin D, biotin,…).
  • Khoáng chất (như canxi, magiê và sắt,…)
  • Các dược liệu, thảo mộc (như cúc gai, gừng,…)
  • Các hợp chất nguồn gốc dược liệu (như caffein và curcumin,…).
  • Axit amin (như tryptophan và glutamine).
  • Vi sinh vật sống (thường được gọi là “men vi sinh (probiotics)”).

Description: Chi tiết Description: Supplement Your Knowledge | FDA

Lợi ích khi sử dụng thực phẩm bổ sung

Thực phẩm bổ sung có thể giúp cải thiện hoặc duy trì sức khỏe tổng thể, giúp kiểm soát một số tình trạng sức khỏe, chúng cũng góp phần đáp ứng nhu cầu hàng ngày về các dưỡng chất thiết yếu. Ví dụ, canxi và vitamin D có thể giúp xương chắc khỏe, chất xơ giúp duy trì sự hoạt động tích cực của hệ tiêu hóa. Axit folic làm giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh. Axit béo omega-3 từ dầu cá có thể giúp ích cho người mắc bệnh tim mạch. Sự kết hợp của vitamin C và E, kẽm, đồng, lutein và zeaxanthin có thể làm chậm quá trình mất thị lực ở những người bị thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác,… Trong khi lợi ích của nhiều chất bổ sung đã được chứng minh rõ ràng thì một số chất bổ sung khác cũng cần được nghiên cứu thêm. Ngoài ra, hãy nhớ rằng chất bổ sung không nên sử dụng để thay thế nhiều loại thực phẩm quan trọng trong chế độ ăn uống lành mạnh.

Rủi ro có thể gặp phải khi sử dụng thực phẩm bổ sung

Nhiều thực phẩm bổ sung có chứa các thành phần có thể gây tác dụng mạnh mẽ trong cơ thể. Ngoài ra, các chất bổ sung có thể tương tác với thuốc, ảnh hưởng đến kết quả của một số xét nghiệm hoặc có thể gây tác động nguy hiểm trong quá trình thực hiện phẫu thuật.

Khi dùng thực phẩm bổ sung, cũng nên để ý đến những tác dụng phụ có thể gặp phải. Nguy cơ gặp phải tác dụng phụ từ thực phẩm bổ sung có thể cao hơn trong các trường hợp: Sử dụng kết hợp nhiều loại thực phẩm bổ sung; Sử dụng kết hợp thuốc và thực phẩm bổ sung; Dùng quá nhiều một số chất bổ sung hoặc dùng thực phẩm bổ sung thay vì dùng thuốc để điều trị.

Ví dụ, một số chất bổ sung có thể làm thay đổi đáp ứng với thuốc mê trước khi phẫu thuật hoặc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu trong phẫu thuật. Vitamin K có thể làm giảm khả năng ngăn ngừa đông máu của warfarin. John's wort có thể đẩy nhanh quá trình phân hủy của nhiều loại thuốc và làm giảm hiệu quả của chúng (bao gồm một số thuốc chống trầm cảm, thuốc tránh thai, thuốc trợ tim, thuốc chống HIV, thuốc chống thải ghép). Các chất có tác dụng chống oxy hóa như vitamin C và E, có thể làm giảm hiệu quả của một số thuốc hóa trị ung thư.

Các nhà sản xuất có thể thêm vitamin, khoáng chất và các thành phần bổ sung khác vào một số thực phẩm như ngũ cốc ăn sáng và đồ uống, dẫn tới khả năng sử dụng nhiều chất bổ sung nào đó hơn so với kiểm soát. Điều này có thể làm tăng nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ. Ví dụ, sử dụng quá nhiều vitamin A có thể gây đau đầu và tổn thương gan, giảm sức mạnh của xương và gây dị tật bẩm sinh. Thừa sắt gây buồn nôn, nôn mửa, có thể làm tổn thương gan và các cơ quan khác.

Nếu bạn gặp phải tác dụng phụ khi dùng thực phẩm bổ sung, hãy ngừng sử dụng thực phẩm bổ sung ngay lập tức đồng thời tìm kiếm sự tư vấn và chăm sóc y tế cần thiết.

Description: Illlustration graphic: Upper left - various prescription medication, pills, and tablets. Lower right - dietary supplements

Lưu ý khi sử dụng thực phẩm bổ sung

  • Đừng cho rằng “tự nhiên” có nghĩa là an toàn: Một số người tiêu dùng tin rằng các sản phẩm nguồn gốc “tự nhiên” là tuyệt đối an toàn, tuy nhiên điều này không phải lúc nào cũng đúng. Nhiều thực phẩm phẩm bổ sung được tuyên bố là “hoàn toàn tự nhiên” hoặc có nguồn gốc “thảo dược” nhưng thành phần của chúng vẫn có thể tương tác với thuốc hay sản phẩm khác được sử dụng cùng lúc hoặc có thể gây tác dụng bất lợi đối với những người mắc một số bệnh lý nhất định.
  • Thận trọng khi dùng thực phẩm bổ sung cho trẻ em, phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú: Trẻ em có thể bị tổn hại khi dùng các thực phẩm bổ sung một cách không phù hợp, vì mức độ và tốc độ quá trình chuyển hóa, trao đổi chất của trẻ em ở các độ tuổi khác nhau là khác nhau. Mặt khác, nhiều chất bổ sung chưa được đánh giá kỹ về độ an toàn ở trẻ em và phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.
  • Thận trọng khi sử dụng kết hợp thực phẩm bổ sung và thuốc: Một số chất bổ sung có thể làm thay đổi sự hấp thu, chuyển hóa, thải trừ của thuốc, gây ảnh hưởng đến hiệu lực của thuốc. Tùy thuộc vào sự tương tác giữa thực phẩm bổ sung và thuốc, có thể dẫn tới những tác động từ nhẹ tới nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Ví dụ, warfarin, ginkgo biloba, aspirin và vitamin E đều có tác dụng làm loãng máu. Dùng chung bất kỳ sản phẩm nào trong số này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu trong hoặc đột quỵ.
  • Một số thành phần và thực phẩm bổ sung có thể gây hại khi sử dụng với số lượng lớn, trong thời gian dài hoặc khi sử dụng kết hợp với một số loại thuốc hoặc thực phẩm. Không thay thế thực phẩm bổ sung bằng thuốc theo toa hoặc bằng nhiều loại thực phẩm quan trọng đối với chế độ ăn uống lành mạnh.

Tóm lại, trước khi sử dụng thực phẩm bổ sung, hãy đảm bảo tìm hiều đầy đủ thông tin của sản phẩm, nhận tư vấn từ các chuyên gia chăm sóc sức khỏe để xác định được loại, liều lượng và thời gian sử dụng phù hợp, nhằm nhận được tối đa lợi ích và giảm thiểu các tác dụng phụ cũng như rủi ro có thể gặp phải khi sử dụng các thực phẩm bổ sung.

ThS. Hoàng Thuý Bình

Nguồn: https://www.fda.gov/

            https://ods.od.nih.gov/

 

Bài viết mới
[TUYỂN DỤNG] Lập trình viên và Nhân viên triển khai ứng dụng phần mềm Quản lý đào tạo
[TUYỂN DỤNG] Lập trình viên và Nhân viên triển khai ứng dụng phần mềm Quản lý đào tạo

Triển khai kế hoạch phát triển Nhà trường, phục vụ mục tiêu năm học: thực hiện số hóa các công tác chuyên môn và xây dựng hệ thống phần mềm phục vụ các công tác quản trị về đào tạo, giảng dạy, nghiên cứu khoa học,… Nhà trường thông báo tuyển dụng với các thông tin sau: